دکتر مرتضی خداقلی عزیز هنوز خوانندگان گرامیطبیعت بختیاری را فراموش نکرده و همواره با ارسال مستمر گزارشات ارزشمند وضعیت ماهانهی خشکسالی کشور، ما را مورد لطف خود قرار داده است. ضمن تجدید قدر دانی از او و همکاران ارجمندشان در پایگاه مدیریت خشکسالی کشاورزی اصفهان، مشروح گزارش ۵ ماهه اول سال آبی ۹۱ – ۹۰ این تیم سختکوش که برای این تارنما ارسال گردیده است؛ انتشار میبابد:
وضعیت خشکسالی ایران از ابتدای مهر تا پایان بهمن ماه ۱۳۹۰ :
نتایج پایش و تحلیل خشکسالی پس از گذشت ۵ ماه از ابتدای سال آبی ۹۱-۹۰ نشان میدهد علی رغم بارشهای قابل توجه در ماههای آبان و آذر هنوز بسیاری از مناطق کشور در شرایط خشکسالی با شدتهای مختلف بسر میبرند. در نگاه کلی آمار ایستگاههای هواشناسی نیمه شمالی کشور، افزایش بارش و نیمه جنوبی کاهش بارش نسبت به میانگین دراز مدت را نشان میدهند. گرچه شاهد سیطره خشکسالی در بیش از نیمیاز کشور میباشیم ولی در مقایسه با سال آبی گذشته وضعیت خشکسالی بهبود یافته است؛ اگرچه کماکان متوسط وزنی بارش در کل کشور نشان از کاهش بارش به میزان حدود ۸ درصد دارد. با امید به تدوام نزول بارش درماههای آینده و بهاری سرسبز، نتایج حاصله از تجزیه و تحلیل نقشهها در بهمن ماه به شرح ذیل میباشد:
نمودار شماره ۱ نشان میدهد در بهمن ماه، ایران با ۴ کلاس خشکسالی و ۴ کلاس ترسالی مواجه است. خشکسالی بسیار شدید که در حدود ۲۱٫۳ درصد از مساحت کشور را در برگرفته، بیشترین مساحت را در بین کلاسهای خشکسالی به خود اختصاص میدهد و از نظر موقعیت مکانی از کرانههای خلیج فارس آغاز گشته و پس از در برگرفتن شهرستانهای اهواز و ایرانشهر و بخشهای وسیعی از استانهای یزد و کرمان در بخش جنوبی رباط پشت بادام خاتمه مییابد. خشکسالی متوسط با در برگرفتن مساحتی در حدود ۱۹ درصد از کشور به صورت نواری خشکسالی بسیار شدید و شدید را در برگرفته و از ایوان آغاز گشته و با گذر از بخشهای مرکزی استان فارس، بخش شمال و شمال غربی استان یزد و بخش جنوبی استان خراسان در گوشه جنوب شرقی کشور خاتمه مییابد. خشکسالی خفیف که در حدود ۱۵٫۵ درصد از مساحت کشور را به خود اختصاص داده است به صورت کمربندی بخش شمال غربی را به شرق پیوند میدهد و در شهرستانهای زهک و زابل پایان مییابد و در آخر، خشکسالی شدید کمترین درصد مساحت خشکسالی را شامل شده به طوری که در حدود ۷ درصد از مساحت ایران در این طبقه جای گرفته و همانند نواری باریک در اطراف خشکسالی بسیار شدید میباشد و بیشترین مساحت آن در استان خوزستان دیده میشود. با استمرار بارشها در اقصی نقاط کشور در این ماه نیز شاهد ترسالی بوده ایم. سهم ترسالی خفیف با اختلاف جزئی نسبت به ترسالی متوسط از کلاسهای دیگر ترسالی بیشتر بوده است و در حدود ۱۱٫۳ درصد از مساحت ایران را به خود اختصاص میدهد و بیشتر در بخشهای مرکزی ایران این کلاس ترسالی ملاحظه میشود، همچنین ترسالی متوسط با دربرگرفتن ۱۰٫۸ درصد در امتداد ترسالی خفیف کشیده شده است. ترسالی بسیار شدید و شدید با مساحتی تقریباً برابر که به ترتیب عبارت است از ۷٫۳۵ و ۷ درصد در مجموع به صورت نواری ازشمال شرقی ترین نقطه کشور به سمت استان تهران کشیده شده، به طوری که ترسالی شدید، ترسالی بسیار شدید را در برگرفته است.
از نکات قابل توجه ویژگیهای بارشی طی این مدت که در نمودار شماره ۱ بخوبی نمایش داده شده، این است که در برخی مناطق تاکنون بارشی نازل نشده در صورتیکه در برخی مناطق دیگر کشور بارش در حجم قابل ملاحظه ای بوده و به عبارت دیگر در برخی نقاط کشور کماکان خشکسالی تهدید کننده میباشد و بحران خشکسالی در کشور فراتر از ریزش بارشهایی در این حجم است. بنابراین نمیتوان به امید تداوم ریزش در کشور در آینده بود و بیمه نمودن منابع آبی در درازمدت، نیازمند راهکارهای علمیو عملی و همکاریهای منسجم است.
خلاصه وضعیت خشکسالی ایران از مهرماه تا پایان بهمن ماه ۱۳۹۰
- مجموع بارندگی ایران تا پایان بهمن ماه در سال آبی جاری: ۱۲۴٫۷ میلیمتر
- مجموع بارندگی دراز مدت ایران در این دوره: ۱۳۵٫۲ میلی متر
- درصد کاهش بارندگی نسبت به دوره آماری بلند مدت: ۷٫۷ درصد
- بالاترین درصد خشکسالی: ایستگاههای سینوپتیک جیرفت با ۹۷٫۵ درصد کاهش بارش نسبت به میانگین درازمدت
- بالاترین افزایش بارش: ایستگاه اصفهان با ۱۱۵درصد افزایش بارندگی نسبت به میانگین درازمدت.
.
.